fbpx
Arts & Culture

Exploring the world of mushrooms with Grace Anyavee

Exploring the world of mushrooms in an unexpected and creative aspects with Grace Anyavee and her heart-made zine.

Words by
Anantaya
Location
Thailand

The cover of a zine full of interesting shapes, such as eyelashes and a red ball with white dots may seem ambiguous, but these are simply mushrooms!

A Spectacular Book of Extraordinary Mushrooms exposes readers to unfamiliar mushrooms. The zine was created by Grace Anyavee Charoenthanakrit, a Communication Design student at the Faculty of Architecture at Chulalongkorn University.

The drawings on each page reveal Grace’s creative perspective of unique mushrooms. Some bear human-like features, such as the Common Eyelash fungus, which was presented in the form of human eyelashes.

Grace’s passion for nature and mushrooms traces back to when she was a child who grew up in a garden house and hiked a lot. When she was an exchange student in New Zealand, she found Fly Agaric, her favourite mushroom. One can observe its dotted textures through a close-up drawing of it in the zine.

With a motto to express herself honestly without expecting others to like her work, Grace wanted to make a botany zine that was interesting with exotic interpretations instead of replicating reality. She wanted to celebrate the spectacular qualities of mushrooms and correct the misconception of all colourful mushrooms being poisonous. In fact, some colourful mushrooms are safe while some plain mushrooms are deadly.

Even though it is considered a niche in Thailand, many people are becoming more interested in botany, she told us. More people are now growing trees as a hobby. Some poeple use botany book pages as home decoration.

Grace is currently reading Salmon Book’s Untitled Case, which possesses stories about the mysteries of the world, developed from a podcast with the same name. Her favourite book is Sputnik’s Sweetheart by Haruku Murakami who she is a big fan of due to the aesthetics of his books and stories.

Grace also has another zine about bacteria. Perhaps apart from being an artist, she can be a scientist!

Follow Grace’s work on Instagram via @anyahillus and @anyahgrace.

หนังสือทำมือ หรือซีน (Zine) เล่มขนาดพอดีมือที่หน้าปกเรียงรายไปด้วยรูปทรงหลากหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นมือ ขนตา หรือลูกบอลสีแดงลายจุดสีขาว คุณจะเชื่อไหมถ้าเราบอกว่าทั้งหมดนี้คือรูปทรงของ‘เห็ด’ 

รูปทรงที่ดูแปลกตา ไม่เหมือนเห็ดฟาง เห็ดนางฟ้าที่เราคุ้นเคยกันนี้คือหนึ่งในความพิเศษของ A Spectacular Book of Extraordinary Mushrooms ที่จะพาเราไปสัมผัสเรื่องราวของเห็ดในมุมมองที่เราไม่เคยคาดคิดมาก่อน

ซีนทำมือเล่มนี้เป็นผลงานของคุณเกรซ–อัญญาวี เจริญธนากิต นิสิตภาควิชา Communication Design คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ด้วยโจทย์ที่บอกว่าให้เลือกทำซีนขึ้นมาสักเล่มในหัวข้ออะไรก็ได้ ‘เห็ด’ จึงเป็นผู้ถูกเลือก 

เห็ดหลากหลายชนิดถูกวาดอย่างพิถีพิถันพร้อมข้อมูลพื้นฐาน เช่น แหล่งที่อยู่ตามแบบตำราพฤกษศาสตร์ แต่หากคุณคิดว่าซีนเล่มนี้คือหนังสือพฤกษศาสตร์ที่วาดรูปเห็ดอย่างตรงไปตรงมาแบบทั่วไป เราขอให้คุณหยุดความคิดนั้นไว้ก่อน และเปิดไปดูหน้าแรกกัน 

เห็ดแต่ละชนิดถูกวาดผ่านมุมมองเฉพาะของคุณเกรซที่มีต่อเห็ดนั้นๆ เห็ด Common Eyelash ได้รับการวาดในมุมมองที่นำเสนอส่วนที่ดูเป็นรูปทรงขนตามากที่สุด เพราะนั่นคือภาพจากมุมมองของคุณเกรซ หรือเห็ด Fly Agaric ก็มีการซูมลงไปที่ลายจุดสีขาวบนพื้นแดงที่มีรูปร่างแตกต่างกันอย่างมีเอกลักษณ์ ดูเหมือนคนบ้าง ดูเหมือนตัวอักษรบ้าง ตามแต่จะจินตนาการ ถ้าพร้อมแล้ว ไปรู้จักคุณเกรซและโลกของเห็ดอันน่าตื่นตาตื่นใจกันเลยดีกว่า

ความหลงใหลในธรรมชาติและ เห็ด

คุณเกรซในวัยเด็กเติบโตอย่างใกล้ชิดธรรมชาติ รักการเดินป่าท่องเที่ยว และความหลงใหลในธรมชาติและเห็ดก็เกิดขึ้นตั้งแต่ตอนนั้น

เห็ดที่เกรซชอบที่สุดก็คือเห็ดสีแดงชื่อ Fly Agaric เป็นสีแดงที่มีจุดขาวๆ ตัวนี้น่าจะเป็นอันแรกเลยที่ทำให้เริ่มชอบเห็ด เพราะตอนนั้นไปซัมเมอร์ที่นิวซีแลนด์แล้วได้มีโอกาสไปเดินป่า แล้วก็เจอของจริง ก็เลยเริ่มรู้สึกชอบและเก็บภาพตั้งแต่ช่วงนั้น ของจริงสีแดงจัดแบบนี้เลย แต่จะออกส้มๆ ด้วยนิดนึง

และเจ้าเห็ด Fly Agaric นี้ก็ได้รับเกียรติมาอยู่ในซีนของคุณเกรซตามคาด

เมื่อได้คุยกับคนที่หลงใหลในเห็ดขนาดนี้ เราจึงอดถามไม่ได้ว่ามีความลับอะไรเกี่ยวกับเห็ดที่เธอคิดว่าคนอื่นยังไม่ค่อยรู้มั้ย? 

คนส่วนใหญ่คิดเอาไว้ว่าเห็ดที่สวยๆ ต้องเป็นเห็ดพิษแน่นอน แต่ความจริงคือมันไม่ใช่ทุกตัว พอเกรซได้ลองอ่านหนังสือเพิ่ม ดูรูปดูสีของมัน ก็ได้รู้ว่าบางอันที่มันสวยมากๆ มันก็ไม่ได้มีพิษ มันก็กินได้ ส่วนบางอันที่หน้าตาธรรมดา เหมือนกับจะเอามาทำอาหารได้ ก็กินแล้วตาย

คิดแล้วก็จริงอย่างที่คุณเกรซว่า ภาพจำของเรา เห็ดสีจี๊ดจ๊าด = เห็ดพิษ คงถึงเวลาที่ต้องเลิกตัดสินเห็ดจากหน้าตาและตั้งใจเรียนพฤกษสาสตร์กันอย่างตั้งใจอีกนิด

A Spectacular Book of Extraordinary Mushrooms

ซีนเล่มนี้เกิดขึ้นเพราะโจทย์ของวิชาหนึ่งในภาควิชา Communication Design ที่ให้นิสิตทำซีนในหัวข้อที่เกี่ยวกับความชอบส่วนตัว และเจ้าเห็ดก็ชนะเลิศ

หัวข้อก็คือให้ทำ publication เกี่ยวกับความชอบส่วนต่อของเรา เกรซก็เลยลิสต์มาว่าตัวเองชอบอะไรบ้าง ที่เห็นชัดๆ ก็คือมีเห็ดเป็นหนึ่งในนั้นด้วย ก็เลยเลือกทำขึ้นมา เพราะว่าส่วนตัวก็อยากทำเลย์เอาท์ของหนังสือให้คล้ายตำราพฤกษศาสตร์ด้วย จะได้ทำสองอย่างไปในตัวพร้อมกันเลย

ด้วยความที่เป็นซีน A Spectacular Book of Extraordinary Mushrooms จึงเกิดจากการทำมือทั้งเล่ม ซึ่งเราคิดว่าคงใช้เวลาไม่น้อยเลยทีเดียว คุณเกรซเล่าย้อนไปให้เราฟังว่ากว่าซีนเล่มนี้จะเสร็จสมบูรณ์นั้นใช้เวลาราวๆ เดือนครึ่ง เริ่มตั้งแต่เลือกหัวข้อ ค้นหาข้อมูล หารูปเก่าๆ ของเห็ดที่คุณเกรซเคยถ่ายเองกับมือ และจึงลงมือวาดจนประกอบร่างเป็นซีนที่สมบูรณ์แบบ

ความน่าสนใจสูงสุดของซีนเล่มนี้คือการวาดภาพเห็ดในมุมมองที่ต่างออกไป ด้วยจุดประสงค์ที่ว่าอยากถ่ายทอดมุมมองที่แปลกใหม่ของเธอที่มีต่อเห็ด ให้คนอื่นๆ ได้รับรู้และเข้าใจไปด้วย

วาดตำราพฤกษศาสตร์ทั้งที อยากให้มันดูแตกต่างจากตำราพฤกษศาสตร์ทั่วไปดีกว่า อะไรที่จะสื่อถึงความเป็นตัวเรามากกว่านี้ เกรซชอบรูปร่างของพวกสัตว์ประหลาดอะไรอย่างนี้ด้วย ก็เลยลองมองเห็ดในมุมนั้น มันจะมีเห็ดชนิดนึงที่เหมือนมืองอกขึ้นมา เกรซก็วาดให้เห็นเข้าไปในมุมนั้น ซูมเข้าไปข้างในมากขึ้น

คุณเกรซคิดว่าการถ่ายทอดมุมมองของเห็ดในรูปแบบี้จะทำให้วงการพฤกษศาสตร์ที่เคยเป็นความสนใจในวงแคบนั้นขยายตัวมากขึ้นมั้ย? เราถามต่อ

ที่ทำออกมาก็ไม่ได้คิดว่ามันจะทำให้วงการนี้มันแมสขึ้น แต่เกรซคิดว่าในปัจจุบัน มันก็เริ่มกลับเข้ามาอีกรอบ แต่ไม่ได้มาในด้านของการที่คนจะมาศึกษา แต่เอาไว้เพื่อความสวยงามากกว่า ช่วงนี้เกรซเห็นคนใช้รูปพวกนี้ในการใช้เป็นโปสเตอร์แต่งห้องมากขึ้น รูปเห็ด ดอกไม้ ต้นไม้ แต่มาจากตำราพฤกษศาตร์

นอกจากซีนเล่มนี้แล้ว คุณเกรซก็ยังทำซีนอีกหลายเล่ม อีกเล่มที่เราว่าน่าสนใจไม่แพ้กันคือเรื่องของ ‘แบคทีเรีย’

“เป็นแบคทีเรียที่จินตนาการขึ้นมาเอง แต่ว่าซีนเล่มนี้ไม่ค่อยมีตัวอักษรหรืออะไรอธิบาย มีใส่ตัวเลขเอาไว้ให้ดูว่าอันนี้กับอันนี้มาผสมกัน จะได้เป็นตัวนี้” ฟังแล้วเราถึงกับต้องออกปากเลยว่า คุณเกรซน่าจะลองไปเรียนวิทยาศาสตร์ คงจะเข้าท่าดีเหมือนกัน

ความเป็นเกรซ อัญญาวีที่สะท้อนผ่านข้อคิดและหนังสือที่ชอบ

เป็นเหมือนธรรมเนียมประจำไปแล้วที่เราต้องขอให้ศิลปินแชร์ข้อคิดในการทำงาน ซึ่งคำตอบนี้ก็เป็นส่วนหนึ่งที่ผู้เขียนชอบทึ่สุดในการสัมภาษณ์ เพราะการได้เรียนรู้มุมมองจากคนที่เปี่ยมด้วยความสามารถ เป็นหนึ่งในเรื่องดีๆ ที่ทำให้เรารักการสัมภาษณ์คนมากที่สุด

อันนี้สำหรับตัวเกรซนะ เพราะคิดว่าคงใช้วิธีนี้กับทุกคนไม่ได้ เกรซคิดว่าทำงาน อย่าทำหวังให้คนมาชอบ ตั้งใจทำไปเรื่อยๆ ยิ่งเวลาเราเรียนเราเหมือนกำลังทำให้อาจารย์ถูกใจจะได้ได้เกรดดีๆ อะไรพวกนี้จะทำให้สไตล์เราหลุดหายไปเลย เพราะฉะนั้นที่สำคัญก็คือย่าทำสไตล์ตัวเองหาย แล้วก็ชั่งน้ำหนักให้พอดีระหว่างสิ่งที่เราต้องการ และโจทย์ที่ให้เรามา

นอกจากนี้เรายังขอยกประเด็นร้อนตลอดกาลในวงการศิลปะมาถามความคิดเห็นคุณเกรซดูเสียหน่อย กับประเด็นที่ว่า ‘ไหนว่าศิลปะไม่มีถูกผิด แล้วทำไมถึงมีการให้เกรด’

อันนี้เกรซเรียนในเรื่องของ communication design เพราะฉะนั้นสิ่งที่สำคัญที่สุดก็คือต้องสื่อสารให้ตรงกับโจทย์ เกรดส่วนใหญ่จะเหมือน ถ้าเราสื่อสารตรง เข้าใจ อันนี้เกรดดี ประมาณนั้นมากกว่า เป็นคะแนนของการทำถูกโจทย์มากกว่า เกรซเลยมองว่ามันไม่ได้ปิดกั้นความคิดสร้างสรรค์เรา

เพราะศิลปะไม่ได้มีแค่ถูกผิด แต่ก็ไม่ได้มีแค่เรื่องของความคิดสร้างสรรค์เช่นกัน ศิลปะยังมีปัจจัยอื่นๆ อีกมากที่ต้องนำมาคิดรวมกัน นั่นทำให้แม้จะไม่ไม่มีถูกผิด แต่ก็ยังมีปัจจัยในด้านอื่นๆ ผู้เรียนศิลปะต้องคำนึงถึง

เราขอปิดท้ายบทสัมภาษณ์นี้ด้วยคำถามที่จะพาเราไปรู้จักคุณเกรซมากขึ้นอีกหน่อย เราจึงขอให้คุณเกรซแนะนำหนังสือที่อ่านอยู่ และหนังสือที่ชอบที่สุดในช่วงระยะนี้มาให้นักอ่านทุกคนได้ไปตามเก็บกัน

ตอนนี้อ่าน untitled case ของแซลมอนอยู่ เห็นเพื่อนๆ ฟังพอดแคสต์แล้วแนะนำเรื่องนี้ก็เลยซื้อมาอ่าน สนุกมากค่ะ เปิดโลกดี บางเรื่องอ่านไป เช่นเรื่องลัทธิ ความเชื่อ น่ากลัวดี อ่านแล้วได้เห็นมุมมองหลายๆ มุม

หนังสือที่ชอบที่สุดคือของมุราคามิค่ะ เรื่อง Sputnik’s Sweetheart ส่วนใหญ่คือชอบหนังสือมุราคามิเกือบทุกเรื่องเลย น่าจะเป็นเพราะบรรยากาศที่บรรยายอยู่ในหนังสือ การอธิบายเรื่องเพลง เรื่องกลิ่น เรื่องอะไรแบบนี้ เกรซเป็นคนชอบฟังเพลง แล้วมุราคามิเขาอินกับเรื่องดนตรีเหมือนกัน

ผลงานอื่นๆ ของคุณเกรซก็หลากหลายไม่แพ้กัน เธอเปรยไว้ว่าเร็วๆ นี้อาจมีการจัดแสดงงาน illustration ที่แกลอรี่ และกำลังฝึกฝนทำแอนิเมชันอยู่ด้วย หากใครสนใจสามารถติดตามคุณเกรซผ่านทาง Instagram ได้ที่ @anyahillus และ @anyahgrace

สัมภาษณ์และเรียบเรียงโดย อนันตญา พรวิเชียรวงศ์

Related Articles

[mc4wp_form id=”3383″]